Relatywnie nowy gatunek, który został odkryty w 2012 roku w prowincji Samut Sakhon w Tajlandii. To miejsce jest dobrze znane miejscowej ludności pod nazwą Mahachai, od której ten bojownik wziął swoją nazwę. Możemy go spotkać również w Samut Songkhram i Samut Prakan, z których wszystkie leżą na wybrzeżu Zatoki Tajlandzkiej. Ze względu na szybką urbanizację miasta Bangkok, jego występowanie w naturalnym środowisku jest coraz bardziej zagrożone.
Pochodzenie
Zamieszkuje słonawe, często pływowe, przybrzeżne bagna i jest ściśle powiązany z palmą namorzynową (Nypa fruticans), powszechnie znaną jako palma nipa, jedynym gatunkiem palmy specjalnie przystosowanym do środowisk ujściowych. PH w siedliskach w prowincji Samut Sakhon waha się między 6,87-7,80, a zasolenie wynosi od 1,1-1,6 ppt.
Hodowla
Są to ryby bardzo terytorialne i podobnie jak pozostałe bojowniki z complexu splendens powinny być trzymane pojedynczo, w osobnych akwariach. Dla jednego osobnika optymalna pojemność zbiornika to 30 litrów.
Betta machahai bez problemu poradzi sobie w wodzie średnio twardej lub twardej oraz w wodach lekko słonawych tzw. „brackish”. Najlepszy dla niego będzie zaciemniony, dobrze obsadzony zbiornik z dużą ilością wysokich roślin łodygowych i roślin pływających.
Do zbiornika zaleca się dodanie liści (buku, dębu lub migdałowca morskiego). Oprócz zapewnienia rybom dodatkowego schronienia, w miarę ich rozkładu powstają kolonie mikroorganizmów. Mikroorganizmy te mogą stanowić cenne dodatkowe źródło pokarmu dla narybku, a garbniki i inne substancje chemiczne uwalniane przez rozkładające się liście będą miały korzystny wpływ na ryby.
Ze względu na to, że Betta mahachaiensis naturalnie zamieszkuje wody o niewielkim przepływie, filtracja nie powinna być zbyt silna – wystarczy filtr gąbkowy zasilany powietrzem lub niewielki filtr turbinowy. Zbiornik powinien być dobrze przykryty i nie powinien być wypełniony po brzegi, ponieważ mahachai jest doskonałym skoczkiem.
Pokarm
W naturze chętnie polują na owady i inne małe bezkręgowce / zooplankton. W akwarium możemy podawać im wysokiej jakości pokarmy suche, ale należy pamiętać o regularnym karmieniu pokarmami żywymi lub mrożonymi, takimi jak rozwielitka, artemia lub ochotka, aby zapewnić rozwój optymalnego koloru i utrzymać ryby w dobrej kondycji.
Odpowiednie będą również małe owady, takie jak świerszcze lub muszki owocowe Drosophila.
Dymorfizm i rozmnażanie
Ryby te dorastają do 5 – 6 cm. Są one bardziej smukłe i wydłużone w porównaniu do dobrze nam znanych bojowników hodowlanych. Samce posiadają przepiękny opalizujący zielono – niebieski wzór na brązowo – czarnym tle. Samice są na ogół bardziej brązowe z nutami zieleni. Płetwy są zazwyczaj brązowe i czarne z opalizującymi, zielono – niebieskimi błonami międzypromieniowymi. Płetwa grzbietowa często ma czarne poprzeczne pręty. Samce są bardziej kolorowe i mają bardziej wydłużone płetwy niż samice.
Ryby te to tzw. „Bubble-nester”, czyli samiec podczas tarła buduje pieniste gniazdo pod szerokim liściem rośliny lub wśród drobnolistnej roślinności powierzchniowej. Zbiornik powinien mieć jak najszczelniej dopasowaną pokrywę (niektórzy hodowcy używają zamiast niej folii spożywczej, aby nie pozostawiać żadnych szczelin), ponieważ narybek potrzebuje dostępu do warstwy ciepłego, wilgotnego powietrza, bez którego rozwój narządu labiryntowego może być zaburzony.
Tuż przed tarłem kolor ciała samicy blednie, a na bokach pojawiają się ciemne pręgi. Sam akt zwykle odbywa się pod gniazdem w „uścisku” typowym dla bojowników, z samcem owijającym się wokół samicy.
Następnie samiec przenosi wypuszczone przez samicę jaja do gniazda, podczas gdy samica odzyskuje te, które spadły. Cykl ten jest następnie powtarzany, dopóki samica nie pozbędzie się jaj.
Po tarle odławiamy samicę, a samiec przejmuje wyłączną odpowiedzialność za pilnowanie i opiekę nad gniazdem. Jaja wykluwają się w ciągu 24 – 48 godzin, a narybek pozostaje w gnieździe przez kolejne 3-4 dni, aż woreczek żółtkowy zostanie przez nie w pełni wchłonięty, w tym czasie samiec kontynuuje zbieranie i zwracanie tych, które wypadną z gniazda. W razie zagrożenia całe gniazdo może zostać przeniesione w inne miejsce. Gdy narybek zacznie swobodnie pływać, samiec straci zainteresowanie i jest to odpowiedni moment na odłowienie go od narybku.
Młode ryby będą wymagały pokarmu typu infusoria przez pierwsze kilka dni, po czym powinny być wystarczająco duże, aby można je było karmić nicieniami, węgorkami, czy też artemią. W celu zapewnienia optymalnego tempa wzrostu należy podawać niewielkie ilości różnych pokarmów 2 – 3 razy dziennie. Nie należy również podmieniać zbyt dużej ilości wody na raz – częstsze i mniejsze podmiany będą najlepsze.
Gatunek ten został zhybrydyzowany z udomowionymi B. splendens, B. imbellis i B. smaragdina, co doprowadziło do powstania szeregu form kolorystycznych, które nie występują naturalnie.
Parametry
- pH wody: 7,0 – 8,5
- temperatura wody: 22 – 28˚C
- twardość wody: 5 – 20˚dH
Bibliografia:
- https://www.seriouslyfish.com/species/betta-mahachaiensis/
- https://www.suisaku.com/en/colomn_yamazaki/660/
- https://www.mapress.com/zootaxa/2012/f/zt03522p060.pdf
- https://www.fishi-pedia.com/fishes/betta-mahachaiensis
Autor: Tomasz Bień