Gatunek ten został odkryty w 1994 roku na Borneo, w części wschodniej wyspy, należącej do Indonezji. Zamieszkuje leśne rzeki o niewielkiej głębokości, z dużą ilością zalegającej ściółki i korzeni roślin nadbrzeżnych, przesycone garbnikami.
Nazwa pochodzi od ryb z rodzaju Channa, czyli wężogłowów, do których bojowniki te są podobne z budowy głowy oraz pyska. W języku angielskim ryba ta występuje właśnie pod nazwą nawiązującą do wężogłowów: „snakehead fighter”. Gatunek bardzo podobny zarówno z wyglądu jak i usposobienia do gatunku Betta albimarginata.
Pochodzenie
Betta channoides zamieszkuje leśne rzeki o niewielkiej głębokości, z dużą ilością zalegającej ściółki i korzeni roślin nadbrzeżnych, przesycone garbnikami. Woda jest kwaśna i miękka, stanowi książkowy przykład biotopu czarnych wód (black water/BW).
W okresach suszy bojowniki te bywają zmuszone do przebywania w odizolowanych bagnach, w wodach z niewielką ilością tlenu.
Hodowla
Dla pary tych ryb wystarczające jest akwarium o minimalnym litrażu 45l, natomiast dla grupki odpowiednio większe – najlepiej 80-100l. Podobnie jak w przypadku B. albimarginata, wysokość akwarium to wartość drugorzędna, gdyż najważniejsza jest powierzchnia dna.
Betta channoides nie są rybami mocno agresywnymi, jednak bezpieczniej trzymać je w akwarium jednogatunkowym, z przewagą samców. Są gatunkiem dosyć skrytym i płochliwym – w przeciwieństwie do ciekawskich i interaktywnych B. albimarginata. Obsadę w akwarium można urozmaicić ślimakami, natomiast krewetki mogą stać się łatwym łupem bojowników. Niektóre źródła podają, iż można hodować Betta channoides z innymi, mniejszymi i spokojnymi rybami, ale to właśnie kiedy są w grupie w akwarium jednogatunkowym, można zaobserwować najciekawsze ich zachowania.
Akwarium powinno być zaaranżowane sporą ilością korzeni, gałązek, liści i kawałków kokosa tworzących liczne kryjówki oraz będących źródłem garbników. Rozkładające się liście stanowią także miejsce rozwoju kolonii mikroorganizmów – naturalnego pokarmu dla narybku.
Część zbiornika można gęsto obsadzić roślinami łodygowymi bądź takimi o długich liściach, które będą doskonałymi kryjówkami zarówno dla dorosłych, jak i młodych ryb. Warto też na taflę wody dodać roślin z dużymi liśćmi, które przytłumią światło i również będą stanowiły schronienie dla narybku. Dobrze sprawdzi się tu również oświetlenie punktowe, typowe dla akwariów biotopowych BW. Akwarium powinno być szczelnie przykryte, ponieważ ryby mogą wyskoczyć.
Woda powinna być miękka, o pH w przedziale 4,5 – 6,0 i kwaśna, z dużą ilością garbników – najpewniej konieczne będzie użycie wody RO w celu uzyskania odpowiednich parametrów. Betta channoides toleruje temperaturę wody w granicach 23-28°C, stąd optymalne będzie 25°C. Filtracja nie powinna powodować silnego nurtu, jednak mimo to musi być wydajna i dobrze natleniać wodę.
Pokarm
Ryby te w naturze polują na owady, bezkręgowce i zooplankton, dlatego też najlepszym wyborem jest pokarm żywy, który można próbować urozmaicić pokarmem mrożonym – nie ma jednak pewności, że ryby będą nim zainteresowane.
Podobnie, nie ma gwarancji, że uda się je zachęcić do przyjmowania pokarmu suchego. W przypadku niechęci ryb do pokarmów innych niż żywe, warto zastanowić się nad założeniem własnej hodowli pokarmu, np. auloforusa, dafni, artemii czy wodzienia.
Wygląd ogólny i rozmnażanie
Betta channoides to niewielkie ryby, najczęściej osiągają 3,5 – 4 cm. Ich ciało jest smukłe, wydłużone, podobne do gatunku Betta albimarginata, z którym należą do jednej rodziny.
Samiec B. channoides ma ubarwienie intensywnie pomarańczowe bądź szkarłatne, samica jest bledsza, szarawa lub brunatna. Brzegi płetw ogonowej, odbytowej, grzbietowej oraz płetwy brzuszne posiadają białe zakończenia. Na płetwie ogonowej oraz odbytowej biały pas jest węższy niż u B. albimarginata, natomiast czarny pas podbrzeżny wyraźnie szerszy w porównaniu do B. albimarginata. Pas podbrzeżny w płetwie ogonowej nie rozciąga się do najwyższej części płetwy.
Gatunki te różnią się również szerokością białego znaczenia płetwy grzbietowej, które u B. channoides jest znikome, a praktycznie cała powierzchnia płetwy jest czerwona. U samic białe końcówki płetw są ledwo widoczne.
Betta channoides są gębaczami paternalnymi, czyli to samiec inkubuje ikrę w pysku. Tarło przebiega podobnie do tarła pozostałych bojowników, czyli zaczyna się od zalotów zakończonych objęciem samicy przez samca, podczas którego do wody uwalniane są jaja i mlecz. Następnie zapłodnione jaja są wyłapywane przez samca za pomocą płetwy odbytowej, kolejno podnoszone przez samicę do pyska, po czym wypluwane z powrotem do wody, gdzie samiec je łapie.
Inkubacja trwa 2-3 tygodnie, jednak w sytuacjach stresowych niedoświadczony samiec może uwolnić jaja przedwcześnie lub połknąć.
Po tym czasie wypuszcza młode, które przebywają tuż pod taflą wody, znajdując schronienie w roślinach pływających. Niezwłocznie po pojawieniu się narybku warto go odłowić do osobnego akwarium, gdyż wyczerpany i wygłodniały samiec może się nim pożywić.
Narybek należy karmić kilka razy dziennie, młode są na tyle duże, że od razu można podawać żywe nicienie mikro lub larwy artemii, stopniowo przechodząc na większe pokarmy.
Z jednego tarła nie uzyskuje się dużej ilości młodych, nawet 10 osobników jest uznawane za przyzwoitą liczbę.
Parametry
- pH wody: 4,5 – 6,0
- temperatura wody: 23-28°C, optymalnie 25°C
- twardość wody: 0-3 ˚ n
Bibliografia:
- „Ryby Labiryntowe” Andrzej Sieniawski. Wydanie I, Warszawa 2004
- https://www.seriouslyfish.com/species/betta-channoides/
- https://fishbase.ca/summary/27010
- https://www.fishi-pedia.com/fishes/betta-channoides
- https://pl.aquaryus.com/ryba-akwariowa/betta-channoides.html
Autor: Angelika Kielesińska